Το ελεύθερο λογισμικό, έχει καταστεί ένα κρίσιμο κομμάτι της ψηφιακής επανάστασης. Η έννοια του ελεύθερου λογισμικού ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980, με πρωτοπόρο τον Richard Stallman, ο οποίος ίδρυσε το Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού (ΙΕΛ), Free Software Foundation (FSF) το 1985. Ο Stallman υπογράμμισε την αξία της ελευθερίας των χρηστών στο να τρέχουν, να μελετούν, να τροποποιούν και να διανέμουν λογισμικό, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για πολλές καινοτομίες στον τομέα της πληροφορικής.
Οι Τέσσερις Κανόνες του Ελεύθερου Λογισμικού
- Ελευθερία να τρέχεις το πρόγραμμα: Κάθε χρήστης έχει το δικαίωμα να εκτελεί το λογισμικό για οποιονδήποτε σκοπό.
- Ελευθερία να μελετάς το πρόγραμμα: Οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να μελετούν πώς λειτουργεί το λογισμικό και να το αλλάζουν, προσαρμόζοντας το στις ανάγκες τους.
- Ελευθερία να διανέμεις αντίγραφα: Κάθε χρήστης μπορεί να διανέμει αντίγραφα του λογισμικού, βοηθώντας έτσι άλλους.
- Ελευθερία να τροποποιείς το πρόγραμμα: Οι χρήστες έχουν το δικαίωμα να τροποποιούν το λογισμικό, βελτιώνοντας το.
Αυτές οι τέσσερις κανόνες είναι θεμελιώδεις για τη φιλοσοφία του ελεύθερου λογισμικού και υποστηρίζουν την ιδέα ότι το λογισμικό πρέπει να υπηρετεί τους χρήστες και όχι το αντίστροφο.
Αντιθέσεις με Κλειστό Λογισμικό
Το κλειστό λογισμικό, ή proprietary software, αντιπροσωπεύει μια πολύ διαφορετική προσέγγιση. Συνήθως, οι χρήστες δεν έχουν πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, γεγονός που περιορίζει την ικανότητά τους να τροποποιήσουν ή να προσαρμόσουν το λογισμικό. Ορισμένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του κλειστού λογισμικού περιλαμβάνουν:
Περιορισμένη πρόσβαση: Οι χρήστες δεν έχουν τη δυνατότητα να δουν ή να τροποποιήσουν τον πηγαίο κώδικα.
Ανάγκη για άδειες: Συνήθως περιλαμβάνει περιορισμούς στη χρήση και την κατανομή.
Ανάπτυξη από κλειστές ομάδες: Οι βελτιώσεις και οι ενημερώσεις έρχονται συχνά από επαγγελματίες που εργάζονται σε εταιρείες, αντί για μια κοινότητα ανοιχτής συνεργασίας.
Δημοφιλή Προγράμματα Λογισμικού
| Ελεύθερο Λογισμικό | Κλειστό Λογισμικό |
| GNU/Linux | Windows |
| GIMP | Adobe Photoshop |
| LibreOffice | Microsoft Office |
| Mozilla Firefox | Google Chrome |
Για λόγους ασφάλειας και ιδιωτικότητας, είναι σημαντικό να αποφεύγουμε τη χρήση μη ελεύθερου λογισμικού για αρκετούς λόγους:
- Έλλειψη Διαφάνειας: Στο μη ελεύθερο λογισμικό, ο πηγαίος κώδικας είναι κλειστός και μη προσβάσιμος. Αυτό σημαίνει ότι οι χρήστες δεν μπορούν να ελέγξουν τι ακριβώς κάνει το λογισμικό, με αποτέλεσμα να μην γνωρίζουν αν υπάρχουν κρυφές λειτουργίες ή ανεπιθύμητες πρακτικές που ενδέχεται να απειλούν την ασφάλεια και την ιδιωτικότητά τους.
- Ασφάλεια Δεδομένων: Ανά πάσα στιγμή, μη ελεύθερο λογισμικό μπορεί να συλλέγει δεδομένα χρηστών χωρίς τη γνώση τους. Αυτά τα δεδομένα μπορεί να περιλαμβάνουν προσωπικές πληροφορίες ή ευαίσθητες πληροφορίες, με δυνατότητα κακής χρήσης από τρίτους.
- Εκμετάλλευση Ευπαθειών: Χωρίς πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, είναι αδύνατο για τους χρήστες να εντοπίσουν ή να διορθώσουν τυχόν ευπάθειες ασφαλείας. Οι επιθέσεις εκμετάλλευσης αυτών των ευπαθειών γίνονται συχνά, καθιστώντας τους χρήστες ευάλωτους σε κακόβουλες ενέργειες.
- Έλλειψη Υποστήριξης από την Κοινότητα: Το ελεύθερο λογισμικό βασίζεται σε κοινότητες προγραμματιστών που συμβάλλουν στη βελτίωση της ασφάλειας και της σταθερότητας. Στο κλειστό λογισμικό, η υποστήριξη μπορεί να είναι περιορισμένη και με καθυστερήσεις, ιδίως όταν προκύπτουν προβλήματα.
Αυτοί οι λόγοι επισημαίνουν τη σημασία της χρήσης ελεύθερου λογισμικού, όπου οι χρήστες διατηρούν τον έλεγχο, την ασφάλεια και την ιδιωτικότητά τους.
Παρακάτω επιπλέον πληροφορίες